Kurs opcji kryptowalutowych·Odcinek 6·Czytanie ekranu

Jak kupić opcję — łańcuch, bid/ask i mnożnik

Pięć odcinków podstaw i ani razu prawdziwego ekranu. Pora to zmienić. Ten odcinek jest praktyczny: jak czytać łańcuch opcji, dlaczego każda opcja ma dwie ceny, ile naprawdę wydajesz, co się dzieje w dniu wygaśnięcia — i jak przejść przez całą transakcję w kalkulatorze.

Odcinek 6 — Jak to wygląda naprawdę · 12:17 · wideo po polsku
W tym odcinku
  1. Łańcuch opcji — co oznacza każda kolumna
  2. Dwie ceny — bid, ask i spread, który płacisz przy wejściu
  3. Płynność — których strike’ów unikać
  4. Mnożnik — ile naprawdę kosztuje jeden kontrakt
  5. Dzień wygaśnięcia — automatyczne rozliczenie gotówkowe
  6. Jedna pełna transakcja, krok po kroku w kalkulatorze

Wracamy na ziemię

Przez pięć odcinków budowaliśmy fundamenty. Wiesz już, czym jest opcja, z czego składa się jej cena, znasz greki i potrafisz czytać zmienność. A przez cały ten czas ani razu nie pokazaliśmy ci, jak prawdziwa opcja wygląda na ekranie. To trochę tak, jakby objaśniać każdy wskaźnik w samochodzie, a nie pokazać, gdzie jest kierownica. Dziś to naprawiamy.

Łańcuch opcji

Pierwsze, co zobaczysz, to tak zwany łańcuch opcji. Nazwa brzmi groźnie, ale to zwykła tabela o prostej logice. Na górze wybierasz datę wygaśnięcia — za tydzień, za miesiąc, za kwartał — i każda data ma własną tabelę. Środkiem biegną strike’i (ceny wykonania), od najniższego do najwyższego, co $2,000. Po bokach są opcje kupna i sprzedaży (zwykle kupna po lewej, sprzedaży po prawej). Wybierasz datę, znajdujesz strike, patrzysz na cenę.

Strike (call)BidAskWolumenOpen interest
63,0004,1804,3205123,204
65,0002,9803,1208614,190
67,0002,3502,4501,2045,433
69,0001,5401,6607422,918
71,0009801,0904312,102

Calle BTC · wygaśnięcie za 30 dni · spot $67,000 · podświetlony wiersz = call 67k at-the-money

Przyjrzyj się z bliska podświetlonemu wierszowi. Bitcoin kosztuje $67,000, a to opcja kupna ze strike’iem $67,000, która wygasa za miesiąc. Warto zwrócić uwagę na cztery liczby. Pierwsze dwie to ceny — wrócimy do nich, bo znaczą więcej, niż się wydaje. Trzecia to wolumen: ile kontraktów zmieniło dziś właściciela. Czwarta to open interest: ile pozycji jest otwartych w tej chwili, czyli ile kontraktów wciąż żyje. Różnica jest prosta — wolumen to ruch, open interest to stan.

Gdzie naprawdę toczy się handel

Te dwie ostatnie kolumny łatwiej zrozumieć, gdy zobaczysz je na wykresie. Narysuj wolumen według strike’ów, a okaże się, że handel wcale nie rozkłada się równo — kilka strike’ów zbiera prawie wszystko, a reszta świeci pustkami. Narysuj open interest według strike’ów, a najwyższe słupki skupią się przy okrągłych liczbach: 60k, 70k, 80k. Podziel te same dane na opcje kupna i sprzedaży albo na terminy wygaśnięcia (zwykle końce miesięcy i kwartałów, kiedy wygasają największe kontrakty), a zobaczysz nie tylko, gdzie toczy się handel, ale też po której stronie. Na razie zapamiętaj jedno: te wykresy pokazują, gdzie ludzie naprawdę handlują. Co z tego wynika, pokaże następny odcinek — dziś potrzebujesz ich z jednego, bardzo praktycznego powodu.

Dlaczego są dwie ceny

Wróćmy do tych pierwszych dwóch liczb. Opcja nie ma jednej ceny — ma dwie. Wyobraź sobie tablicę w kantorze: zawsze są dwie liczby, kupno i sprzedaż. Chcesz kupić euro, płacisz więcej; chcesz je sprzedać, dostajesz mniej; różnica zostaje w kantorze. Z opcjami jest dokładnie tak samo. Cena, po której możesz sprzedać, to bid; cena, po której możesz kupić, to ask (zawsze wyższa). Różnica między nimi to spread.

Jedna opcja, dwie ceny BID cena, po której SPRZEDAJESZ $2,350 ASK cena, po której KUPUJESZ $2,450 SPREAD = $100 · ≈ 4% premii płacisz przy wejściu — i przy wyjściu
Kupujesz po ask, sprzedajesz po bid — różnica to koszt wejścia

Konkretnie: bid $2,350, ask $2,450. Kupujesz po 2,450, a sprzedając w tej samej sekundzie, dostaniesz 2,350 — jesteś sto dolarów na minusie, zanim cokolwiek się wydarzy. Tyle kosztuje samo wejście: 4% premii, które oddajesz w chwili kliknięcia. To nie oszustwo — ktoś musi stać po drugiej stronie twojej transakcji, gotowy w każdej chwili, i właśnie za to pobiera spread.

Płynność — których strike’ów unikać

Zostańmy przy kantorze, bo prowadzi to do drugiej ważnej rzeczy. Ta sama firma w centrum miasta i na lotnisku: w centrum różnica między kupnem a sprzedażą to grosze, na lotnisku — dziesięć czy piętnaście procent, bo tam nie masz wyboru i nikt nie walczy o klienta. Na rynku opcji jest identycznie. Pamiętasz, że wolumen nie rozkładał się równo? Oblegane strike’i to centrum — mnóstwo traderów, wąski spread. Puste to lotnisko: weź strike oddalony o 30% od ceny, z wygaśnięciem za pół roku, a spread może sięgnąć 30% premii albo więcej.

Zanim klikniesz, spójrz na spread. Jeśli to więcej niż kilka procent premii, zastanów się dwa razy — to nie jednorazowy koszt: płacisz go przy wejściu i jeszcze raz przy wyjściu. Możesz trafić z kierunkiem i ledwo wyjść na zero — tylko przez to, że strike był niepłynny.

Ile naprawdę kosztuje jedna opcja — mnożnik

Cena opcji, którą widzisz, to nie zawsze kwota, którą zapłacisz. Pomyśl o hurtowni: na półce stoi „dwa dolary za sztukę”, ale sprzedają tylko w paczkach po sto — nie wydasz dwóch dolarów, tylko dwieście. W opcjach ta liczba to mnożnik.

Mnożnik — ile naprawdę kosztuje kontrakt AKCJE USA · ×100 1 kontrakt = 100 akcji $2 → $200 klasyczny szok początkującego BTC · Deribit · ×1 1 kontrakt = 1 Bitcoin $2,400 → $2,400 widoczna premia = premia do zapłaty
Krypto to łatwy przypadek — jeden kontrakt to jeden Bitcoin

Na akcjach amerykańskich jeden kontrakt to 100 akcji — premia $2 oznacza wydatek $200 i to najczęstsze źródło szoku u początkujących. Krypto jest prostsze: na Deribit jeden kontrakt opcji na Bitcoina to jeden Bitcoin, więc mnożnik wynosi 1, a premia, którą widzisz, to premia, którą płacisz. Jedna rzecz warta uwagi: klasyczne kontrakty Deribit wyceniają premię w Bitcoinie (0.03 BTC — około $2,000 przy $67k), a nowsze — bezpośrednio w dolarach. Mechanika jest identyczna; różni się tylko waluta, w której widzisz swój wynik (P/L). Sprawdź to raz, przy pierwszej transakcji, i temat masz z głowy.

Dzień wygaśnięcia

Co właściwie dzieje się w dniu wygaśnięcia? Zacznijmy od tego, kiedy w ogóle wolno wykonać opcję. Są dwa style: europejski (wykonanie tylko w samym dniu wygaśnięcia) i amerykański (w dowolnym momencie wcześniej). Opcje na Bitcoina na Deribit są europejskie, więc nie da się ich wykonać przed terminem. Ale uwaga — tu ludzie często się mylą: nie możesz wykonać opcji wcześniej, ale możesz ją sprzedać w każdej chwili. To dwie zupełnie różne rzeczy, a większość po prostu sprzedaje opcję, zamiast czekać do końca.

Dzień wygaśnięcia — trzy możliwe ścieżki Europejska: wykonanie tylko w dniu wygaśnięcia — ale sprzedać można zawsze ITM rozlicza się SAMA wypłata gotówką +$5,000 call 67k · BTC na 72k OTM po prostu znika bez dopłat strata = premia SPRZEDANA WCZEŚNIEJ zamknięta przed terminem bez czekania tak robi większość sprzedaj kiedy chcesz
Rozliczenie jest automatyczne i gotówkowe — nikt nie wysyła ci Bitcoina

Załóżmy, że jednak czekasz. Po pierwsze: nic nie musisz robić — rozliczenie następuje samo, automatycznie, bez żadnego przycisku „wykonaj”. Po drugie, i to wielu zaskakuje: nikt nie przysyła ci żadnego Bitcoina. Rozliczenie jest gotówkowe — giełda wylicza różnicę i ci ją wypłaca. Konkretnie: masz opcję kupna ze strike’iem $67,000, a w dniu wygaśnięcia Bitcoin kosztuje $72,000. Opcja dawała ci prawo kupna po 67, rynek płaci 72, a różnica — $5,000 — ląduje na twoim koncie. Jeśli opcja wygaśnie poza pieniądzem, po prostu znika — nic nie dopłacasz, a twoja strata to premia wydana na początku.

Kalkulator — trzy strefy

Zanim otworzysz jakąkolwiek pozycję, warto zobaczyć wszystkie te liczby w jednym miejscu — do tego służy kalkulator opcji. Na pierwszy rzut oka takie narzędzie przytłacza: tuzin pól, dwie kolumny, wykres na dole. Ale logika jest prosta i zawsze ta sama. Kalkulator ma trzy strefy.

Każdy kalkulator — te same trzy strefy ① Wypełniasz Kup lub sprzedaj Call lub put Który strike Który termin ② Dostajesz Premia$2,450 Break-even$69,450 Maks. zyskbez limitu Maks. strata$2,450 (premia) ③ Wykres wypłaty break-even max strata (płasko)
Wpisujesz cztery rzeczy po lewej i dostajesz kompletną odpowiedź po prawej

Strefa pierwsza, po lewej: to, co wypełniasz — cztery rzeczy. Kupno czy sprzedaż, call czy put, który strike, który termin. Reszta po lewej to szczegóły, których na początku nie musisz ruszać. Strefa druga, po prawej: wynik — ile zapłacisz, gdzie leży twój break-even, ile możesz zarobić, ile stracić. Strefa trzecia, na dole: wykres wypłaty, który pokazuje, ile będziesz mieć przy różnych cenach Bitcoina w dniu wygaśnięcia. Wpisujesz cztery rzeczy — dostajesz pełną odpowiedź.

Uwaga, która przyda ci się zawsze

Jeśli kiedykolwiek zobaczysz w takim narzędziu liczbę, która nie ma sensu — na przykład thetę większą niż cała twoja pozycja — to nie ty się mylisz. Greki mają rozsądną skalę: theta to zwykle ułamek procenta premii dziennie, a nie jej wielokrotność. Jeśli widzisz coś innego, sprawdź ustawienia albo zgłoś błąd.

Jedna transakcja od początku do końca

Przejdźmy teraz przez całą transakcję — i zobacz, jak wykorzystuje wszystko z poprzednich pięciu odcinków. Zaczynasz od tezy: Bitcoin wzrośnie w ciągu najbliższego miesiąca. Wybierasz więc long call — kupujesz prawo do kupna. Termin wygaśnięcia: 30 dni, a nie opcja tygodniowa — tygodniowa jest tańsza, ale theta zjadłaby ją dużo szybciej (odcinek 3). Strike: ten przy bieżącej cenie — delta wychodzi około 0.5, więc łapiesz mniej więcej połowę ruchu Bitcoina. Strike dalej od ceny byłby tańszy, ale delta jest niższa i żeby cokolwiek zarobić, potrzebny byłby dużo większy ruch (kompromis z odcinka 2).

Pokazana premia to dokładnie kwota do zapłaty, bo mnożnik wynosi jeden. Wpisujesz, ile chcesz zainwestować, a kalkulator sam wylicza liczbę kontraktów — bez liczenia w pamięci. Teraz greki tej konkretnej pozycji: delta mówi, ile zarabiasz na każdym $1 ruchu Bitcoina; theta — ile tracisz za każdy dzień, w którym nic się nie dzieje. Porównaj thetę z premią: jeśli theta to 1% premii dziennie, sam czas kosztuje cię 1% co 24 godziny, więc rynek musi ruszać się szybciej, żeby pozycja choćby wyszła na zero. Po prawej: break-even (poziom Bitcoina, od którego naprawdę zaczynasz zarabiać) i maksymalna strata, która przy kupionej opcji zawsze równa się premii — więcej nie stracisz, nawet jeśli Bitcoin spadnie o połowę. I wykres wypłaty: płaski odcinek po lewej to twoja maksymalna strata, punkt, w którym linia przecina zero, to break-even, a wszystko na prawo od niego to zysk, który rośnie liniowo razem z ceną.

Zauważ jedno: w żadnym momencie nie zgadujesz. Każda decyzja ma powód — i każdy powód pochodzi z czegoś, co już wiesz.

Dokąd to prowadzi

To był ostatni odcinek o tym, jak działa pojedyncza opcja. Od teraz patrzymy szerzej — nie na twoją pozycję, ale na to, co robią wszyscy inni. Dziś mignęły ci wykresy, które pokazują, gdzie ludzie handlują; w następnym odcinku wrócimy do nich na dobre. Dowiesz się, gdzie leżą największe pozycje na rynku, kto je otwiera i dlaczego poruszają one ceną samego Bitcoina.

Darmowy e-book · całość Opcje krypto — od pierwszego calla do pierwszej przewagi Ten odcinek przenosi odcinki 1–5 na prawdziwy ekran. Pełny e-book — darmowy, bez rejestracji — zawiera każdy rozdział, diagram i przykład krok po kroku, na których opiera się kurs.